CHP Genel Başkan Yardımcısı ve Diyarbakır Milletvekili Av. Dr. Sezgin Tanrıkulu Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından yanıtlanması istemiyle gençlerin teknolojiye erişimini engelleyen gümrük uygulamaları ile ilgili Meclis Başkanlığına soru önergesi verdi.
CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu hazırladığı soru önergesi ile ilgili şu açıklamayı yaptı:
“Gençlerin Teknolojiye Erişimini Engelleyen Gümrük Uygulamaları Türkiye’nin Geleceğini Zedelemektedir
"Dünyada hızla ilerleyen teknoloji devrimi; yazılım, donanım, yapay zekâ, robotik ve elektronik alanlarında gençlerin bireysel üretim kapasitesini her geçen gün daha da kritik hale getirmiştir. Türkiye’de de çok sayıda genç, sınırlı maddi imkânlara rağmen kendi robotlarını üretmekte, yazılım ve donanım geliştirmekte, küresel bilgi birikimini ülkemize kazandırmaya çalışmaktadır.
Ancak son dönemde internet üzerinden yurt dışından yapılan bireysel alışverişlere yönelik gümrük uygulamalarının ağırlaştırılması, özellikle Türkiye’de üretilmeyen ya da muadili bulunmayan elektronik bileşenler ve teknolojik parçaların teminini ciddi biçimde zorlaştırmıştır. Bu uygulamalar, gençlerin üretim yapmasını teşvik etmek yerine, onları yüksek fiyatlı ithal son ürünlere mahkûm eden bir yapıya sürüklemektedir.
Gençlerin bireysel Ar-Ge çalışmaları ile ticari ithalat arasında hiçbir ayrım gözetilmeksizin uygulanan vergilendirme politikaları; yerli üretimi, inovasyonu ve teknoloji geliştirmeyi hedeflediğini iddia eden kamu politikalarıyla açıkça çelişmektedir. Üstelik yurt dışından temini zorlaştırılan bu ürünlerin, yurt içinde kontrolsüz ve fahiş fiyatlarla satılmasına karşı etkili bir denetim mekanizmasının bulunmaması, sorunu daha da derinleştirmektedir.
Bu tablo, Türkiye’nin teknoloji ekosistemini büyütmekten çok, küresel şirketler ve ithalat tekelleri lehine bir sonuç doğurmaktadır. Gençlerin “Ülkemizde üretilmeyen parçaları nasıl temin edeceğiz?” sorusu ise hâlâ yanıtsızdır.
Gençlerin düşük alım gücü dikkate alındığında, mevcut gümrük uygulamalarının Türk gençliğini küresel teknoloji devriminden fiilen izole ettiği açıktır. Teknolojiye erişimi zorlaştıran, üretimi caydıran ve yaratıcılığı sınırlayan bu anlayışın gözden geçirilmesi zorunludur.
Gençlerin üretim yapabildiği, teknoloji geliştirebildiği ve dünyayla rekabet edebildiği bir Türkiye için; bireysel üretim amaçlı teknolojik alımlara yönelik adil, ayrımcı olmayan ve teşvik edici bir gümrük düzenlemesi derhal hayata geçirilmelidir."
-SORU ÖNERGESİ -
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer BOLAT tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Av. Dr. Sezgin Tanrıkulu
Diyarbakır Milletvekili
İnternet üzerinden yurt dışından yapılan bireysel alışverişlere yönelik gümrük uygulamalarının, gençlerin teknolojiye erişimi ve üretim faaliyetleri üzerindeki etkileri
Dünyada hızlanan teknoloji devrimi; yazılım, donanım, yapay zekâ, robotik ve elektronik alanlarında gençlerin bireysel üretim kapasitesini her geçen gün daha önemli hale getirmiştir. Türkiye’de de çok sayıda genç, sınırlı imkânlarla kendi robotlarını üretmekte, yazılım ve donanım geliştirmekte, küresel bilgi birikimini ülkemize taşımaya çalışmaktadır.
Ancak son dönemde internet üzerinden yurt dışından yapılan bireysel alımlara yönelik gümrük uygulamalarının ağırlaştırılması, özellikle ülkemizde üretilmeyen veya erişimi mümkün olmayan donanım, elektronik bileşen ve teknolojik parçaların teminini zorlaştırmış, gençlerin üretim faaliyetlerini doğrudan olumsuz etkilemiştir. Bu durum, yerli üretimi teşvik etmekten ziyade, gençleri yüksek fiyatlı ithal son ürünlere mahkûm eden bir sonuç doğurmaktadır.
Bu bağlamda;
1.İnternet üzerinden yurt dışından yapılan bireysel alışverişlere yönelik mevcut gümrük düzenlemesi hangi gerekçelerle hayata geçirilmiştir?
2.Söz konusu düzenleme hazırlanırken; Öğrenciler, Genç girişimciler, Maker toplulukları, Yazılım ve donanım geliştiren bireyler için ortaya çıkabilecek olumsuz etkiler konusunda bir etki analizi yapılmış mıdır?
3.Türkiye’de üretimi bulunmayan veya muadili olmayan elektronik bileşenler, donanım parçaları ve teknolojik ekipmanlar için istisnai bir gümrük düzenlemesi yapılması gündemde midir?
4.Gençlerin bireysel Ar-Ge, robotik, yazılım ve donanım geliştirme faaliyetlerinde kullandıkları ürünlerin, ticari ithalatla bireysel üretim amaçlı alımlar arasında ayrım yapılmaksızın vergilendirilmesi, yerli üretim hedefleriyle çelişmiyor mu?
5.Yurt dışından getirilen bileşenlerin ağır vergilere tabi tutulmasına karşın, bu ürünlerin yurt içinde kontrolsüz ve fahiş fiyatlarla satılmasına karşı Bakanlığınızca herhangi bir denetim veya düzenleme yapılmakta mıdır?
6.Gençlerin üretim yapmasını zorlaştıran bu uygulamaların, Türkiye’nin teknoloji ekosistemini büyütmek yerine küresel şirketler ve ithalat tekelleri lehine bir sonuç doğurduğu yönündeki eleştiriler hakkında Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?
7.Teknoloji geliştiren gençlerin “Ülkemizde üretilmeyen parçaları nasıl temin edeceğiz?” sorusuna Bakanlığınızın somut bir yanıtı var mıdır?
8.Gençlerin düşük alım gücü dikkate alındığında, bu düzenlemenin Türk gençliğini küresel teknoloji devriminden izole ettiği yönündeki eleştiriler doğrultusunda yeni bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?